Sự cần thiết của các kỹ năng sống trong xã hội hiện đại

  

“Chất lượng cuộc sống của chúng ta phụ thuộc khá lớn vào việc xung quanh chúng ta có nhiều người thấu hiểu chúng ta hay không”. Nhà tâm lý học Ba Lan Krytyna Skarzyska và "Sự Thành công của mỗi người chỉ có 15% là dựa vào kỹ thuật chuyên ngành, còn 85% là dựa vào những quan hệ giao tiếp và tài năng xử thế của người đó". Kinixti - Học giả Mỹ

--------------------------------------------------------------------------------

Cuộc sống hiện đại đòi hỏi mỗi cá nhân phải không ngừng cập nhật giá trị và hoàn thiện giá trị của mình. Để tồn tại và phát triển, với bất kỳ ai, việc có công việc làm để đảm bảo sự tồn tại của cuộc sống là vô cùng quan trọng. Đồng thời với đó là yêu cầu học tập, bồi dưỡng, rèn luyện không ngừng để nâng cao chất lượng đời sống đó, để đời sống thực sự là “sống” chứ không là “tồn tại”.

Vậy chúng ta đã làm như thế nào và chúng ta đã nâng cao chất lượng cuộc sống của mình ra sao? Và để có kết quả cuối cùng thực sự tốt đẹp, ta cần bồi dưỡng thêm cho mìnhnhững tố chất gì?

Đó là những câu hỏi mà không phải ai cũng có thể trả lời một cách dễ dàng được.

Có một thực trạng rất dễ nhận ra trong mặt bằng giáo dục, đào tạo ở Việt Nam. Để có một bằng chứng nhận về học tập kiến thức trong nước và quốc tế, với chúng ta, đó không là điều quá khó. Nhưng để có giải huy chương vàng trong các môn thể thao hay bằng sáng chế thì chúng ta khó có thể đứng trong tốp đầu thậm chí là còn rất xa nếu xét trên đấu trường quốc tế.

Có phải chúng ta lười luyện tập hay không?

Chắc chắn không phải như vậy. Đất nước Việt Nam nổi tiếng với truyền thống hiền tài. Sinh ra trong một đất nước vốn xuất phát từ nền nông nghiệp, người Việt Nam đã tôi luyện cho mình một truyền thống ý chí sắt đá, một tinh thần ham học hỏi, một nghị lực quật cường vượt lên hoàn cảnh từ ngàn xưa.

Nhưng tại sao cái ta nhận về chưa thực sự đúng với những ý chí, những tinh thần và những công sức ấy?

Sẽ có rất nhiều nguyên nhân. Nhưng một trong những nguyên nhân căn cốt đó là: việc nhận diện cái cần rèn luyện để trở thành chuyên nghiệp chưa được xác định đúng, cái cần chuyên nghiệp thì không đảm bảo còn cái không cần chuyên nghiệp thì có lẽ rất giỏi. Ví như bạn có thể không biết đá bóng nhưng bạn bình luận bóng đá quả là không thể chê vào đâu được, như vậy bạn đã chỉ mạnh đánh giá, mà quên đi mình đâu có thực hành được. Bạn nấu ăn chẳng đâu vào đâu, nhưng ăn một bát canh nhạt do tay mẹ nấu, thì bạn chê ỏng eo: “Sao canh mẹ nấu chán thế?”, như vậy, bạn đã chứng tỏ bạn rất chuyên nghiệp trong việc chê trách người, nhưng cái quan trọng nhất là chuyên nghiệp trong công việc gia đình và ứng nhân xử thế thì lại không được bạn xây dựng thành ý thức…

Tại Mỹ, từ những năm 1916, người Mỹ đã nhận ra rằng tri thức nhân loại là rất lớn nhưng để thực hành thành thạo và áp dụng, ứng dụng vào cuộc sống thì thường không như mong muốn. Cho nên mỗi người dân lao động tại Mỹ phải đảm bảo thực hành và phải được các tổ chức công nhận là đã qua 13 kỹ năng bắt buộc.

13 kỹ năng bắt buộc đó là:

1. Học cách học – Phương pháp học

2. Lắng nghe & Thấu hiểu

3. Thuyết trình & Thuyết phục

4. Giải quyết vấn đề

5. Tư duy sáng tạo & hiệu quả

6. Tinh thần tự tôn

7. Đặt mục tiêu và tạo động lực

8. Phát triển cá nhân và sự nghiệp

9. Giao tiếp thành công

10. Tinh thần đồng đội - TEAM

11. Đàm phán & Thương lượng thành công

12. Đảm bảo hiệu quả tổ chức

13. Lãnh đạo bản thân và tổ chức

Vậy kỹ năng con người là như thế nào?

Theo các chuyên gia tâm lý, để sống và làm việc, tất cả các vận động của con người theo bản năng hay có ý thức thì đều xảy ra liên hoàn và liên tục. Ví như hàng ngày bạn không thể ngồi 1 chỗ mà có thể giải quyết được tất cả những công việc liên quan như: ngủ, ăn, vệ sinh, gặp gỡ, trao đổi, hội họp, tư duy, đi lại… Và mỗi một chi tiết nhỏ từ tĩnh đến động hay luân chuyển liên kết đều tạo thành những chuỗi hành động của con người.

Đó là sự tập hợp những vấn đề từ đơn giản đến phức tạp cấu thành. Để làm một việc như đánh răng buổi sáng chẳng hạn thì đầu tiên ta phải đi tới chỗ cần đánh răng sau đó ta lấy bàn chải, bơm thuốc vào bàn chải răng, lấy cốc, vặn mở vòi nước, hứng nước, vặn khóa tắt, đánh răng, súc miệng, nhổ nước vào bồn, rửa mặt rồi lấy khăn mặt và phơi khăn ….

Như vậy để hoàn thành 1 công việc thì ta phải làm hàng chuỗi công việc liên quan đế công việc đó và bổ trợ cho nó.

Trong cuộc sống của chúng ta trong một ngày thì phải giải quyết bao nhiêu vấn đề như vậy? Chắc là vô số vấn đề mà ta không thể đếm được. Những việc ta làm thường theo những thói quen, từ người khác hướng dẫn hay bắt trước người khác làm gì thì mình cũng làm như vậy, thấy được được là ta cho là được và những công việc không cần học và rèn luyện ta cũng có thể hoàn thành. Đó là những việc mà theo các chuyên gia gọi đó là làm theo cảm tính hay bản năng, nhưng có những công việc cần phải đòi hỏi phải có nỗ lực trải nghiệm và phải được dạy, học tập kỹ càng, thậm chí không thể giải quyết một mình mà phải cần có nhiều người hỗ trợ mới thành công được.

Trong thời đại ngày nay, Con người ngày càng nhận thức rất rõ ràng rằng để giải quyết mỗi vấn đề dù là nhỏ nhất thì không thể giải quyết theo cảm tính, những quan điểm cá nhân, mà tất cả những vấn đề dù tĩnh hay động liên quan đến cá nhân hay tổ chức ở mọi góc độ hay cấp độ đều phải được đào tạo một cách bài bản và chuyên nghiệp.

Nhưng ở Việt Nam, thực tế ta đã làm điều đó như thế nào? Nếu bạn muốn làm nghề nào thì sẽ có tổ chức đứng ra sẽ đào tạo cho bạn kỹ năng để làm nghề đó, nhưng để đảm bảo cho vận hành nghề thành công thì ngoài kỹ năng nghề được đào tạo cho bạn dù rất giỏi thì cũng chỉ đảm bảo 15% cho sự thành công của bạn còn 85% cho sự thành công của bạn lại cần những kỹ năng khác bổ trợ đó là những kỹ năng sống, kỹ năng lãnh đạo bản thân. Sự thật là rất nhiều người đi học nghề và rất giỏi nghề  nhưng không để ý tới những kỹ năng lãnh đạo bản thân nên vẫn khó có việc làm tốt và ổn định. Có rất nhiều người rất giỏi nghề tuy học vấn của họ không cao nhưng sự trải nghiệm và những kinh nghiệm làm việc của họ rất tốt, rất chuyên nghiệp nhưng cũng chỉ eo hẹp trong phạm vi cá nhân. Nếu họ có đào tạo thì cũng chỉ cho người thân và người nhà của họ chứ không mang tính chất rộng hơn cho cộng đồng. Để cho cộng đồng có thể tiếp cận những kỹ năng sống và kinh nghiệm của người đi trước được nhiều hơn, hiện nay các tổ chức đào tạo tại Việt Nam cũng đã được mở, nhưng mới chỉ dừng lại ở việc dịch vụ và môi giới đào tạo chứ chưa có những giảng viên cơ hữu được đào tạo bài bản về chuyên ngành, chuyên nghiệp đào tạo kỹ năng mềm. Các trung tâm hay công ty đào tạo chỉ triển khai tuyển dụng, kêu gọi học viên và giới thiệu PR các chương trình đào tạo được thiết kế theo nhu cầu rồi mời các giảng viên thỉnh giảng, các chuyên gia trong nước và quốc tế bên ngoài về là giảng viên với chi phí rất hấp dẫn.

Đã đến lúc các tổ chức, các chủ doanh nghiệp và mỗi người chúng ta phải nhận thức rằng ai cũng cần có sự thành công, cống hiến, hạnh phúc trong cuộc sống. Và để đảm bảo tính bền vững của những mong muốn đó thì không thể giải quyết vấn đề, công việc, giao tiếp, hành động… bằng cảm tính, bắt chước, chia sẻ từ người khác được, mà cần có ý thức và quyết liệt hơn về việc trải nghiệm thực tế.

Đã đến lúc chúng ta cần nâng cao kỹ năng sống của bản thân, kỹ năng làm việc của cá nhân trong tổ chức lên tầm chuyên nghiệp hơn để phù hợp vào mọi hoàn cảnh gia đình, tổ chức, cộng đồng xã hội và hòa nhập quốc tế.

10 KỸ NĂNG CỐT YẾU TẠO THÀNH CÔNG TRÊN CON ĐƯỜNG DANH VỌNG

Những bậc thang thăng tiến trên con đường danh vọng phụ thuộc nhiều vào những kỹ năng và khả năng nghề nghiệp mà thị trường lao động đang có nhu cầu cao. Nói chung, những khả năng này phụ thuộc vào những lợi ích của từng cá nhân và mục tiêu mà họ đặt ra. Tuy nhiên, có những kỹ năng mà thị trường lao động ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào cũng có nhu cầu cao. Dưới đây là 10 kỹ năng như vậy do Bộ Lao động Mỹ đã đưa ra:

1. Khả năng giải quyết vấn đề:

Khả năng nhận biết, nghiên cứu và giải quyết vấn đề một cách có hiệu quả được đánh giá rất cao trong các lĩnh vực hoạt động xã hội, kinh doanh, y tế, khoa học và kỹ thuật.

2. Các kỹ năng về nghề nghiệp - kỹ thuật:

Khả năng lắp đặt, bảo vệ và sửa chữa các thiết bị điện tử và cơ khí được đánh giá cực kỳ cao trong các lĩnh vực kỹ thuật, viễn thông và giao thông vận tải.

3. Khả năng giao tiếp:

Bầu không khí làm việc trong một tổ chức và hiệu quả công việc phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của các mối quan hệ giữa nhân viên với khách hàng của họ

4. Sử dụng máy vi tính và lập trình:

Việc nắm bắt các tính năng của máy vi tính và khả năng sử dụng các tính năng đó tạo nhiều cơ hội cho người lao động trong việc tìm kiếm việc làm tốt.

5. Khả năng sư phạm:

Dòng thông tin vô tận đã làm tăng nhu cầu về giảng viên và những người hướng dẫn có khả năng sư phạm cao, đặc biệt trong các lĩnh vực giáo dục, dịch vụ công cộng và dịch vụ xã hội, thương mại và quản lý.

6. Khả năng về khoa học và toán học:

Khả năng về toán học có ý nghĩa rất lớn quyết định đến thành công trong các lĩnh vực y tế, kỹ thuật và khoa học.

7. Quản lý tiền bạc:

Nhu cầu về các nhà môi giới đầu tư, kế toán và những người làm công tác xã hội là vô tận.

8. Quản lý thông tin:

Thông tin hiện nay là nhân tố cực kỳ quan trọng ở tất cả các lĩnh vực hoạt động của con người, đặc biệt là lĩnh vực kinh tế. Nhu cầu sẽ ngày càng tăng đối với các nhà phân tích hệ thống, các chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ thông tin và các nhà điều hành các cơ sở dữ liệu.

9. Ngoại ngữ:

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, thì việc nắm bắt các ngoại ngữ "nóng", như tiếng Nga, tiếng Nhật, tiếng Trung và tiếng Đức, có thể làm tăng đáng kể cơ hội tìm kiếm việc làm tốt và thăng tiến.

10. Quản trị kinh doanh:

Hiện thị trường có nhu cầu rất cao đối với những kỹ năng quản lý, bao gồm quản lý nhân sự, quản lý hệ thống, quản lý các nguồn lực và tài chính, việc nhạy bén nắm bắt được những nhu cầu của người tiêu dùng và có khả năng biến các tri thức đó thành tiền.

Kỹ năng sống-Phát triển Giá trị bản thân

шаблоны Недвижимости jooml

Giá trị bản thân là một trong những yếu tố nền tảng cốt lõi để hình thành những kỹ năng sống cho trẻ em, các bậc cha mẹ cần phải làm gì để giúp trẻ phát triển các giá trị bên trong của mình để có thể đứng vững trước những tác động của cuộc sống ?

 1/ Giá trị bản thân là gì ?

Trên hành tinh chúng ta có hàng chục ngàn loài sinh vật khác nhau, và nếu xét về cấu tạo cơ thể thì loài người chỉ là một chi trong bộ Linh trưởng, là những sinh vật có cột sống, đứng trên 2 chân, có vú với hơn 180 loài khác nhau. Nhưng điều gì khiến con người trở thành một sinh vật cao cấp, khác hẳn với những con khỉ, hay đười ươi ? Vì nếu xét về mặt sức mạnh, sự nhanh nhẹn và khả năng sinh tồn thì hẳn là chúng ta thua xa các con vật nói trên. Nếu nói về kỹ năng tiếp thu cái mới thì bộ linh trưởng cũng là những sinh vật thông minh nhất, nhưng điều gì phân biệt giữa sự thông minh của con người và trí thông minh của một chú Hắc tinh tinh ?

Đó chính là những giá trị về tinh thần mà chỉ có con người mới có. Các ý thức về bản thần, ý thức về cộng đồng đã tạo cho con người có :

-          Nhân vị hay nhân phẩm: Đó là những giá trị sống mà bất cứ ai cũng có, không ai đứng trên ai, không ai có một giá trị cao hơn người khác, kể cả bố mẹ với con cái. Người ta có thể dùng sức mạnh của quyền lực, của tài sản hay các luật lệ để buộc những kẻ khác phải thần phục, phải chấp nhận hy sinh cho mình, nhưng đó chỉ là sự áp đặt chứ không phải ý thức tự nguyện.

-          Nhân Cách: Đó là cách ứng xử, phản ứng của một cá nhân với những tác động đến với mình, chính những cách ứng xử này tạo ra cho bản thân một ý thức về nhân vị. Nếu chúng ta để cho lòng ham muốn hay sự sợ hãi chiếm hữu thì chúng ta sẽ trở nên lệ thuộc vào những sức mạnh đến từ bên ngoài. Từ đó, chúng ta tự đánh mất đi giá trị của chính mình.

Như vậy Giá trị bản thân là những phẩm chất sẵn có nơi con người, nó khiển cho con người có lòng tự trọng, sự tự tin vào bản thân và bảo vệ họ trước những tác động của môi trường sống chung quanh họ.

Nhưng giá trị sống của mỗi người lại tùy thuộc vào ý thức và cách ứng xử của người đó để có thể phát triển hay bị suy giảm, thậm chí là có thể bị đánh mất hay không nhận ra, vì họ không nhận được sự giáo dục thích hợp khi còn nhỏ hoặc họ phải sống trong một môi trường không tôn trọng nhân quyền. Vì thế những hoạt động giáo dục về nhân cách cho trẻ em trong gia đình, giáo dục lối sống cho học sinh trong nhà trường, và giáo dục nhận thức cho công dân là những tác động tích cực để phát triển các giá trị sống tiểm ẩn cho những đối tượng này.

Những tấm gương xấu của phụ huynh, những biện pháp giáo dục lạc hậu, áp đặt của nhà trường và những luật lệ nhập nhằng, mơ hồ của xã hội sẽ làm suy giảm các giá trị sống, từ đó đưa đến những hậu quả xấu, không chỉ gây ra tác hại cho các cá nhân, mà nó còn ảnh hưởng đến sự phát triển của gia đình và xã hội. Nói cách khác, hậu quả tai hại của những biện pháp giáo dục sai lệch sẽ trở nên “gậy ông đập lưng ông” cho chính các hệ thống đã vô tình hay cố ý áp dụng chúng.

 

2/ Khám phá giá trị bản thân

Trong phạm vi gia đình của một số nền văn minh, thì cha mẹ là người tạo dựng nên con cái, con cái mặc nhiên là sở hữu của cha mẹ, cha mẹ có quyền gả bán và quyết định cả sự sống chết . Nhưng dần dần, người ta nhận ra giá trị bản thân phải được hình thành ngay từ nhỏ, và được sự chấp nhận và tôn trọng ngay từ trong gia đình, thì nhân cách con người mới được phát huy và xã hội mới phát triển.

Từ đó, đã có những quan điểm nhìn nhận Nhân vị con người ngay từ nhỏ, và đứa trẻ cũng được xem là một con người có những giá trị ngang với một người trưởng thành. Vì thế trong việc giáo dục xuất hiện những quan điểm như : Lấy trẻ làm trọng tâm, tôn trọng và lắng những phản ứng của trẻ, chấp nhận và cảm thông những cảm xúc để có sự hướng dẫn phù hợp, không được quyền hành hạ, đánh đập trẻ em .v.v.v

Trong những nền giáo dục tiên tiến, người ta nhận rằng không chỉ là sự tôn trọng, mà còn phải biết xác định những nhu cầu về mặt tinh thần của trẻ, biết xây dựng những biện pháp chăm sóc, giáo dục phù hợp với sự phát triển về nhận thức, thì mới có khả năng khơi gợi và phát triển những năng lực và giá trị bản thân của trẻ. Và những đứa trẻ có được ý thức giá trị về bản thân một cách vững vàng thì sẽ không rơi vào những tệ nạn xã hội, sẽ là những tiềm năng phát triển của đất nước trong tương lai.

Như vậy. cha mẹ sẽ phải làm gì để giúp trẻ ? Chúng ta hãy giúp các em hình thành được 3 yếu tố quan trọng là :

-          Kỹ năng định vị bản thân

-          Kỹ năng xây dựng những giá trị tinh thần

-          Phát triển các năng lực về cảm xúc và có được tinh thần lạc quan, tư duy tích cực.

3/ Xây dựng giá trị Bản thân:

Kỹ năng Định vị bản thân:

Trong quá trình phát triển về mặt tâm lý, sau giai đoạn phát triển về vận động và ngôn ngữ, thì khi được 3 tuổi, trẻ bắt đầu ý thức về cái TÔI – trẻ phân biệt được bản thân và những người xung quanh, mặc dù vẫn còn nhiều hạn chế, nhưng trẻ bắt đầu biết nhận ra những cái gì thuộc về mình, phân biệt được không gian trong nhà, ngoài đường. Ý thức được cái quyền của mình trong gia đình với người thân, đặc biệt là với người mẹ. Trẻ cũng bắt đầu có những nhu cầu về sự tôn trọng, và cả sự “lấn lướt” và đòi hỏi “được voi đòi tiên” không có giới hạn nếu gặp sự nhân nhượng của người lớn.

Vì vậy, cha mẹ cần giúp trẻ sớm nhận ra các yếu tố sau :

Khái niệm về không gian : Phân biệt được trong nhà, trong phòng ăn, phòng tắm, ngoài ngõ, ngoài sân. Khái niệm về Trước/ sau – Trong/ngoài

Bé nhà ở đâu ? ( Nhà bé ở đường Lê Quang Định – Bình Thạnh TP.HCM ) Bé học trường nào ? ( Bé học trường Mẫu giáo 14 )

Khái niệm về thời gian : Buổi sáng / trưa/ chiều / tối - trước khi/ trong khi/ sau khi …

Khái niệm về xã hội: Trẻ con ai ( Con Bố Tuấn/ mẹ Nga ) Học trường Mẫu Giáo Hoa Phượng… Nhà ở đường Lê quang Định – Bình Thạnh TP.HCM.

Điều cần thiết hơn là bé phải biết các giới hạn :

Giới hạn về không gian : Chỗ nào trong nhà được chơi, chỗ nào không được chơi

Giới hạn về thời gian: Thời gian để ăn/ để chơi / để học/ để nghỉ ngơi … thế nào là đủ.

Giới hạn về nhu cầu: Nhu cầu về ăn/mặc nhu cầu giải trí, nhu cầu có các đồ chơi, đồ dùng…sao cho phù hợp với gia đình và độ tuổi của trẻ.

Ngoài những yếu tố cơ bản trên, cha mẹ cần lưu ý để khám phá những năng lực, sở thích và ưu khuyết điểm của bản thân:

Về trí tuệ : Trẻ có ưu điểm về loại trí tuệ nào: Về ngôn ngữ - tư duy logic – về không gian (thị Giác ) về Âm nhạc ( thính giác) về vận động ( khéo léo ) về tương tác ( Giao tiếp xã hội) và về Nhận thức ( Nội tâm )

Đối với giáo viên, thì đây là những yếu tố mà người làm công tác giáo dục cần biết khi trẻ bước vào lớp Một hoặc ít nhất là trong cấp Tiểu học hay trong các khóa học về Kỹ năng sống, giáo viên cần cộng tác với gia đình để khám phá ra những năng lực của trẻ. Có thể là trẻ có nhiều năng lực, trong đó có những năng lực mạnh và năng lực kém. Cũng có những trẻ chỉ có được một năng lực, thậm chí không có năng lực nào ( Đây là trường hợp trẻ kém phát triển trí tuệ).

Bên cạnh trí tuệ, cha mẹ và giáo viên cũng lưu ý đến sở thích ( những điều trẻ thích, quan tâm và cả những điều trẻ không thích ) cũng như các ưu điểm và khuyết điểm của trẻ. Từ đó có những biện pháp giúp trẻ phát huy những điểm mạnh, kiểm soát và hạn chế những điểm yếu.

Chúng ta cũng cần Hiểu và áp dụng được nguyên lý xây dựng sự tự tin, kiên định và quyết đoán cho trẻ thông qua các hoạt động giáo dục tại gia đình và nhà trường. Chúng ta hãy để trẻ chọn lựa : Chọn lựa món ăn, chọn quần áo mặc khi đi chơi, chọn chỗ đi chơi.

Trong lớp học, trẻ cũng có thể có những chọn lựa về đồ chơi (cấp mẫu giáo) chọn lựa vị trí ngồi học trong lớp . Trong một số hoạt động giao tiếp, chúng ta cần tạo cơ hội cho trẻ có điều kiện để chọn lựa. Khi đặt câu hỏi với trẻ, ta cũng nên dùng các loại câu hỏi mở (như thế nào?) hơn là những câu hỏi đóng (Có/không) Nhất là cần lưu ý giúp trẻ phát huy tính tự giác trong các hoạt động hằng ngày và trong các hoạt động vui chơi .

 

Hình thành các giá trị sống cốt lõi :

            Giá trị sống là những đức tính cơ bản để trẻ phát triển nhân cách, những giá trị sống này được hình thành và phát triển trong một môi trường gia đình và giao dục lành mạnh. Chủ yếu trong độ tuổi học sinh các em cần được hướng dẫn để phát triển:

-          2 giá trị sống cho bản thân: yêu thương & trung thực

-          2 giá trị sống hướng đến người khác: tôn trọng & khoan dung

-          2 giá trị sống hướng đến cộng đồng: trách nhiệm & đoàn kết

Trên thực tế, các giá trị sống này được hình thành từ nếp sinh hoạt trong gia đình, qua thái độ ứng xử và làm gương của người lớn. Không một biện pháp giáo dục nào, dù khoa học hay tiên tiến đến đâu có thể tác động đến một đứa trẻ phải sinh ra và lớn lên trong một môi trường gia đình không ổn định, thiếu sự tôn trọng lẫn nhau, không có sự trung thực giữa cha mẹ, lấy những biện pháp giao tiếp thiếu trung thực làm cơ sở.

Có nhiều gia đình hay các bậc cha mẹ cho rằng chỉ cần bỏ một số tiền lớn, bỏ một chút thời gian đưa con đến các lớp giáo dục kỹ năng sống hoành tráng, với những chương trình tôn vinh cái tôi bằng những ảo vọng về sự tài giỏi và khác biệt, trong một vài buổi học siêu tốc từ sáng đến chiều, hay trong vòng vài buổi là có thể giúp con hình thành những giá trị sống cho bản thân.

Đó là một hoạt động cực kỳ nguy hiểm vì không chỉ tạo ra cho các em và cha mẹ các em những ảo tưởng về kỹ năng sống và giá trị sống, tạo ra một lớp người nhân danh những điều tốt đẹp nhất của con người chỉ với mục đích thu lợi nhuận với lập luận là họ bán những sản phẩm trí tuệ cao cấp, thì họ có quyền hưởng thụ những lợi nhuận còn cao hơn cả những giá trị họ bán !

Những sản phẩm giáo dục siêu tốc về giá trị sống còn góp phầm tạo nên sự khủng hoảng về niềm tin, củng cố một quan điểm cực kỳ tệ hại : Điều gì không mua được bằng tiền thì có thể mua được bằng …nhiều tiền !

Vì vậy, trong việc giáo dục những giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ, dù đó là một nhu cầu của cấp bách của xã hội, thì những nhà giáo dục, những bậc phụ huynh cũng cần phải có sự tỉnh táo, chừng mực và xây dựng các biện pháp giáo dục con em mình trên tinh thần hiểu biết, tôn trọng trẻ và phải hiểu rằng, đó là những hoạt động thường xuyên, rất bình thường trong cuộc sống, trẻ được hấp thu một cách tiệm tiến, từng bước trong một quá trình phát triển lâu dài, chứ không phải là một sản phẩm kinh doanh với những nguyên tắc giáo dục cấp tốc hay rời rạc từng giá trị, từng kỹ thuật theo nguyên tắc : Tiền nào của đó, mua gì bán đó, cần gì dạy nấy !

Giá trị sống cho bản thân :

Yêu thương : Đây là nền tảng cơ bản nhất cho mọi giá trị, không có sự yêu thương thì không có tình cha mẹ, không có lòng hiếu thảo, không có sự quan tâm đến kẻ khác và cũng không có lòng yêu nước.

Thế nhưng, yêu thương là sự quan tâm, là sự chấp nhận và tôn trọng chứ không phải là sự chiều chuộng, là sự bất chấp hay hy sinh mù quáng, và cũng không có sự sùng bái một cá nhân, một đối tượng hay một chủ thuyết nào. Yêu thương cũng phải có sự chừng mực và có sự tỉnh táo của lý trí.

Trung thực: Đây là một giá trị đơn giản nhưng rất khó thực hiện, bởi có những yếu tố dễ dàng tác động để tạo nên sự thiếu trung thực : Chỉ nói một phần sự thực ( trong hoạt động tuyên truyền, quảng cáo ) chỉ nói những sự thực có ích lợi ( cho bản thân, gia đình hay cho tập thể), chỉ nói những điều được phép nói ( trong hoạt động truyền thông và cả giáo dục!) vì thế, một nguyên tắc để xây dựng tính trung thực cho trẻ là :

-          Giữ lời hứa: Vì thế hãy thận trọng khi hứa, và chỉ hứa những gì có thể làm được.

-          Có sự Tin tưởng : Hãy tin tưởng vào trẻ, không nghi ngờ và nên có suy nghĩ tích cực cho những lời nói và hành động của trẻ. Trẻ chỉ tin tưởng những người tin tưởng chúng !

-          Không gây hại : Hãy nói đúng nhưng điều đó không gây hại cho bản thân và cho người khác!

Giá trị sống hướng đến kẻ khác:

Tôn trọng: Trẻ cần được hướng dẫn để biết tôn trọng người khác, không chỉ là những người lớn trong gia đình mà còn là những người trong xã hội. Chúng ta dạy trẻ sự tôn trọng qua những giá trị về tư cách, về cách cư xử mà người lớn đối đãi với các em chứ không qua địa vị, bằng cấp hay tiền bạc mà họ có. Điều quan trọng là trẻ cần phải được tôn trọng thì mới có được sự tôn trọng với người khác.

Khoan dung: Người ta thường nghĩ rằng, khoan dung là thái độ của người lớn với trẻ, kẻ bề trên với người cấp dưới, nhưng chính trẻ cũng phải có lòng khoan dung để không khinh chê, nhạo báng, coi thường những người nghèo khổ, khó khăn và không xét nét, phê phán kẻ khác. Trẻ cũng học được lòng khoan dung khi được sống trong một môi trường giáo dục không có sự áp đặt, trong bầu khí không có sự phê phán, miệt thị của người lớn đối với các em.

Giá trị sống hướng đến cộng đồng :

Trách nhiệm: Trẻ cần được tập để nhận biết trách nhiệm về mình ngay từ nhỏ, từ việc có thể chọn lựa, nhưng không được thay đổi quyết định của mình khi đã chọn lựa cho đến việc không đổ thừa cho người khác hay các yếu tố bên ngoài cho các sai lầm của mình.

Đôi khi trong cách giáo dục của cha mẹ lại vô tình khuyến khích việc đổ lỗi của con cái qua việc trách phạt không hợp lý khi trẻ nhận lỗi hoặc chính cha mẹ cũng làm gương cho con trong cách sống vô trách nhiệm của mình

Đoàn kết: Chúng ta thường dạy trẻ đoàn kết bằng khẩu hiệu chứ không bằng các hoạt động thiết thực, vì thế việc hướng dẫn trẻ biết quan tâm, tôn trọng thông qua các hoạt động sinh hoạt nhóm từ trong gia đình đến nhà trường là nền tảng cho sự phát triển tính đoàn kết của trẻ sau này.

Từ các yếu tố trên, cùng với sự phát triển về thể chất và trí tuệ, trẻ sẽ hình thành những ý thức về giá trị của bản thân, để có đủ nội lực đứng vững trước những tác động xấu từ bên ngoài. Quá trình giáo dục giúp trẻ phát triển những giá trị bản thân không phải là những bài học theo kiểu mì ăn liền, tác động ào ạt bằng các biện pháp “khoa học – tiên tiến” có giá trị “Quốc tế” mà phải là những hướng dẫn chăm sóc xuất phát từ tấm lòng thương yêu, tôn trọng với sự kiên trì và nhẫn nại theo thời gian và luôn luôn cái bệ xuất phát phải là một môi trường gia đình có tình yêu thương, có sự tin tưởng và có lòng tôn trọng giữa các thành viên. Đây là những yếu tố không thể mua bằng tiền dù với bất cứ giá nào !

Chúa Giêsu lần lượt trả lời cách rõ ràng hai vấn nạn mà những người Sađốc đã nêu lên. Dĩ nhiên, Ngài là Đấng từ trời xuống, chắc chắn câu trả lời của Ngài là chính xác và đáng tin nhất.

Phải có một thế giới mai sau, một thế giới công lý và yêu thương

Thế giới đang ngày một đối mặt với thiên tai dồn dập. Hết động đất, sóng thần, lại đến bão lũ cuồng phong. Ngày xưa không có siêu động đất, siêu sóng thần, cũng chẳng có siêu bão như ngày nay. Ngày nay thứ gì cũng có thêm chữ “siêu” đàng trước cả: siêu vi, siêu phẩm, siêu phẳng, siêu mỏng, siêu nhân, siêu sao, siêu mẫu, siêu giàu, siêu nghèo,… Dường như bão lụt thiên tai cũng ăn theo chữ “siêu”, đủ thứ “siêu tai”: siêu thiên tai, siêu nhân tai. Trước kia ở Việt Nam bão thường được dự báo cấp 12 là hết cỡ, nay thang số 16, 17 vẫn chưa đủ để đo lường cấp độ của các cơn siêu bão, chẳng hạn như siêu bão Haiyan.

Sau khi tàn phá đảo quốc Philippines, khiến ít nhất 4 người chết, hàng trăm ngàn người mất nhà cửa, hàng triệu người phải sơ tán, 90% cơ sở hạ tầng ở những nơi mà nó đi qua bị phá huỷ, siêu bão Haiyan giờ đang trực chỉ Miền Trung Việt Nam. Người dân Miền Trung đang phải gồng mình khắc phục hậu quả của các cơn bão số 10 và 11, nay lại phải đối mặt với siêu bão Haiyan. Sau siêu bão sẽ còn lũ lụt tồi tệ nữa. Thiên tai chồng thiên tai, khiến cho người dân miền Trung dường như không ngước mặt lên nổi. 

Người ta có thể nói không sai rằng ngày nay không còn nơi nào trên trái đất là an toàn, an ninh tuyệt đối. Sài Gòn từng một thời được mệnh danh là “hòn ngọc” Viễn Đông, nay không còn là hòn ngọc nữa, mà là “hòn than”, theo nghĩa là nơi mà người ta phải “than trời”. Than trời vì ô nhiễm môi trường sống tràn lan; than trời vì nạn trộm cướp hoành hành; than trời vì thực phẩm, đồ ăn thức uống mất an toàn nghiêm trọng vì bị nhiễm đủ thứ hoá chất độc hại; nhất là than trời vì mỗi lúc triều cường hay mưa lớn (hoặc cả hai kết hợp) thì đường phố thành sông, nước ngập lênh láng, mùi xú uế nồng nặc… Đời sống dân tình vì thế mà ngày một điêu linh.

Tuy nhiên, với cái nhìn lạc quan, thì những thực tại thương đau do thiên tai hay nhân tai đó cũng cho người ta thấy rằng trái đất này, thế giới này là giới hạn, là bất toàn, và rằng đời sống con người nơi trần gian này cũng chỉ là tạm bợ, vô thường và chóng qua. Chắc hẳn phải có một đời sống khác, một thế giới khác không còn đau khổ và chết chóc, một thế giới mà con người sẽ trở nên “như các thần tiên”. Đó là Niết Bàn theo quan niệm của Phật giáo, hay Thiên Đàng của Do Thái giáo, Hồi giáo, và Kitô giáo.

Dĩ nhiên, vấn đề có hay không một thế giới mai sau và cuộc sống trong thế giới mai sau ấy như thế nào, vẫn còn là vấn đề gây nhiều tranh cãi đối với nhiều người, nhất là với người xưa. Như ta biết, vào thời Chúa Giêsu, một nhóm có tên gọi là Sađốc chủ trương không tin có sự sống lại và họ cũng không tin các Thiên thần. Bởi đó, họ đến gặp Chúa Giêsu để hỏi thử và đồng thời cũng tìm cách để chế diễu Ngài. Qua câu chuyện tưởng tượng về “người đàn bà có bảy đời chồng”, họ đặt ra cho Chúa Giêsu hai vấn nạn: có sự sống lại hay không, và nếu có sự sống lại thì sự sống đó như thế nào?

Chúa Giêsu lần lượt trả lời cách rõ ràng hai vấn nạn mà những người Sađốc đã nêu lên. Dĩ nhiên, Ngài là Đấng từ trời xuống, chắc chắn câu trả lời của Ngài là chính xác và đáng tin nhất. 

- “Thiên Chúa là Chúa của kẻ sống”: Qua lời khẳng định này, Chúa Giêsu cho họ biết rằng có đời sau, có sự sống lại và có các Thiên thần. Ngài dựa vào Ngũ Kinh vốn là 5 cuốn sách đầu của Kinh Thánh mà nhóm Sađốc nhìn nhận để khẳng định với họ về sự sống lại. Hơn nữa, chính việc Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết là câu trả lời thuyết phục hơn cả đối với họ.

- “Họ sẽ nên giống như các Thiên thần”: Nghĩa là không còn sống đời sống hôn nhân, không còn việc cưới vợ gả chồng. Vì một khi đã sống lại thì không bao giờ chết nữa, và vì thế mà việc duy trì nòi giống là không còn cần thiết nữa. Họ sẽ nên “như các Thiên thần”, câu này mang 2 ý nghĩa: một là thân xác hoàn toàn được biến đổi, như thân xác phục sinh của Đức Kitô; hai là không còn sống cuộc sống đời này mà chỉ còn việc phụng thờ Thiên Chúa và sống với Ngài mà thôi.

Có em thiếu nhi hỏi: “Thưa cha, khi sống lại thì được lên trời. Vậy thì ở trên trời có đá banh, có câu cá, có trò chơi điện tử, có nhảy dây… không cha? Vì con rất thích những thứ đó. Nếu không có thì buồn lắm. Chắc con không lên đâu. Hehe!” 

Tôi trả lời với em: “Trên trời sẽ có những trò chơi khác vui hơn con ạ. Mai mốt lên đó, con sẽ biết.”

Thực sự khi được sống với Chúa là hạnh phúc tròn đầy rồi. Các em học sinh không còn phải lo lắng học bài làm bài, không còn phải sợ thi rớt hay ở lại lớp; tất cả mọi người không còn phải sợ bệnh tật, đau khổ, không còn phải đối mặt với tội lỗi, nhất là không bao giờ phải chết nữa. Mà chỉ có niềm vui và hạnh phúc trong Chúa mà thôi. Dĩ nhiên niềm vui và hạnh phúc trong Chúa thì hơn gấp trăm gấp ngàn lần niềm vui và hạnh phúc ở trần gian này. Nếu không thì Chúa đã không tha thiết mời gọi chúng ta cố gắng hy sinh để đạt được. 

Ông bà ta thường nói: “Con vua thì được làm vua; con sãi ở chùa thì quét lá đa!” Những ai tin vào Thiên Chúa sẽ được “Người ban cho họ quyền làm con Thiên Chúa”, mà Thiên Chúa là “Thiên Chúa của kẻ sống” thì con cái của Thiên Chúa, là kẻ tin và sống trong Người thì làm sao bị diệt vong được. 

Trong tháng các đẳng linh hồn, Giáo Hội mời gọi ta dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất. Khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta đang tuyên xưng niềm tin của mình vào sự sống lại và sự sống đời đời, sự sống mà chính Đức Kitô đã khai mở cho chúng ta, vì “Ngài là hoa quả đầu mùa của những kẻ yên giấc”.

Nếu không tin vào sự sống mai sau thì chẳng ai cầu nguyện cho các linh hồn làm gì và cũng chẳng có lễ cầu hồn, như người Công giáo chúng ta vẫn thường dâng. Nếu không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết, thì mọi lời cầu nguyện và nghĩa cử ta làm cho người chết đều trở nên vô nghĩa. Bởi thế bên Giáo hội Tin Lành không có chuyện cầu hồn hay xin lễ cho các đẳng, bởi vì họ không tin vào sự phán xét cá nhân và sự thưởng phạt ngay sau khi chết. Còn chúng ta khi dâng các việc lành phúc đức và cầu nguyện cho những người đã khuất là chúng ta gián tiếp tuyên xưng niềm tin vào sự sống, sự thưởng phạt ngay sau khi chết và sự sống đời đời. 

Bà mẹ và bảy người con trong Bài đọc I là những người tin có sự sống đời sau, và họ đã làm chứng cho niềm tin ấy bằng cách dám hy sinh mạng sống đời này. Còn chúng ta, chúng ta tuyên xưng có sự sống đời sau, thì chúng ta cũng phải làm chứng cho người khác thấy là chúng ta thực sự tin như thế. Có như vậy họ mới có thể tin theo chúng ta. 

Nhưng thế nào là chứng tỏ mình thực sự tin vào cuộc sống đời sau? Thưa là trong khi còn sống, chúng ta không chỉ tìm kiếm những giá trị vật chất để bảo đảm cho đời này, mà còn tìm kiếm cách hăng say hơn những giá trị tinh thần và đạo đức để bảo đảm cho cuộc sống đời sau. Đó là hết lòng kính mến Chúa qua việc học hỏi Lời Chúa, siêng năng tham dự Thánh lễ và lãnh nhận các Bí tích. Đó còn là hết lòng sống công bằng, bác ái yêu thương mọi người, và nỗ lực xa lánh mọi tội lỗi làm mất lòng Chúa. 

Hãy tạ ơn Chúa vì Ngài đã mạc khải cho ta biết về thế giới mai sau qua Đức Giêsu Kitô. Xin Chúa cho ta biết sống xứng đáng là con cái của Chúa trong cuộc sống hôm nay, để mai ngày ta cũng được sống lại và hưởng niềm vui vĩnh cửu trong tình yêu của Chúa. Amen.

Sưu tầm

Tứ Đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được. Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Tứ Đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này có nền kinh tế rất phát triển. Việt Nam ta gần đây, do mãi chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con gái.

Tứ Đức trong thời đại hiện nay

Tứ Đức trong thời đại hiện nay
Trong cuộc sống, chúng ta không thể thiếu cái đẹp, cái đẹp bất biến trường tồn, cái đẹp tiềm ẩn trong con người được biểu hiện qua văn hóa ứng xử, qua nét cao quý của tâm hồn, qua cái đạo đức trí tuệ. Cái đẹp giúp con người xây dựng nhân cách ngày càng hoàn thiện hơn. Cái đẹp được nói đến ở đây chính là cái đẹp tâm hồn của người phụ nữ. Đặc biệt là cái đẹp trong lễ giáo xưa, đó là Tứ Đức: Công, Dung Ngôn, Hạnh. Trải qua dòng lịch sử, liệu Tứ Đức có lạc hậu trong thời đại ngày nay không?
 1. Đòi hỏi của Tứ Đức trong thời hiện nay 
         Công đối với người phụ nữ ngày nay, là vừa khéo quán xuyến công việc nhà vừa lo công tác ngoài xã hội, biết sắp xếp công việc sao cho hợp lý, cẩn thận và chu đáo, biết nuôi con khỏe, dạy con ngoan: “Đảm việc nhà, giỏi việc xã hội”. Ngoài ra, phải có nghề nghiệp ổn định và làm tốt nghề của mình. Làm tốt công việc của mình sẽ giúp người phụ nữ tự tin, khẳng định được khả năng của mình, góp phần vào kinh tế cho gia đình và đóng góp tài năng, trí tuệ cho xã hội.
         Dung của người phụ nữ thời nay, không còn là nét đẹp “yểu điệu thục nữ, liễu yếu đào tơ” mà là khỏe và đẹp. Khỏe để làm việc tốt, để giữ gìn hạnh phúc gia đình và để sinh ra những đứa con thông minh, khỏe mạnh. Đồng thời, dung còn là nét đẹp nữ tính: gọn gàng, tinh tế trong cách ăn mặc và trang điểm; là vẻ mặt tươi tắn, linh hoạt; là phong thái cởi mở, hòa nhã; là cử chỉ thân mật, chân thành; nhất là luôn biết nhu hòa, khiêm tốn. Vì thế, dung là vẻ đẹp của sự hài hòa giữa hình thức và tâm hồn. Sắc đẹp là diễm phúc, nhưng bản thân sắc đẹp không phải là đức tính, mà là cái nết: “Cái nết đánh chết cái đẹp”.
         Ngôn là lời nói có duyên, gây được thiện cảm với người nghe. Lời nói dịu dàng, giọng nói nhẹ nhàng thì hiệu quả càng lớn khi dạy bảo con cái, khi khuyên nhủ người chồng và cả khi dàn xếp công việc xã hội, thương lượng trong kinh doanh. Ngày nay, người phụ nữ không chỉ cần nói năng lịch thiệp, mà rất cần sự thẳng thắn, chống lại sự bất công trong gia đình và ngoài xã hội. Lời nói của người phụ nữ càng dịu dàng, tinh tế thì sức thuyết phục càng cao.
         Hạnh của người phụ nữ ngày nay, tuy không “xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, nhưng đức hạnh của người phụ nữ muôn đời vẫn là yêu chồng, thương con, giàu đức hy sinh, chung thủy trong hôn nhân, không đua đòi trong cuộc sống. Đồng thời, người phụ nữ cần có lòng vị tha, độ lượng với mọi người; có ước mơ, hoài bão trong nghề nghiệp và biết nỗ lực biến ước mơ, hoài bão ấy thành hiện thực. Hơn nữa, cần có lòng nhân ái, chia ngọt sẻ bùi với nỗi bất hạnh của tha nhân, có tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.
2. Nguyên nhân khiến phụ nữ ngày nay không coi trọng Tứ Đức
         Ngày nay với sự phát triển của kinh tế, nhất là sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và đời sống hưởng thụ đã làm cho Công, Dung, Ngôn, Hạnh đang bi xói mòn. Một số chị em không còn coi trọng “Tứ Đức” của ông cha nữa.
        Công: Trước hết, do đời sống khá giả nên chữ Công đang có nguy cơ bị phai mờ. Một số chị em không biết đến cái cơ bản nhất là giặt đồ, vì “nhà em có máy giặt nó lo rồi”, thậm chí nấu ăn cũng là cực hình với các chị em, trong khi đó nếu không biết nữ công gia chánh, không thể là một người giữ hạnh phúc gia đình.
        Bên cạnh đó, nhiều chị em hiện nay cũng không màng đến công việc, chỉ chăm lo nhan sắc để tìm một người chồng giàu có…Hơn nữa, một số chị em không giỏi chữ Công: không biết hát ru, không biết kể truyện cổ tích cho con nghe, không biết nấu những món ăn dân tộc...
         Dung: Người đẹp của Việt Nam ngày nay nhìn mỏi cả mắt, có thể do kinh tế phát triển nên chị em dành ưu tiên cho việc đầu tư ngoại hình không thua chị kém em. Nhưng cái đáng buồn là nét đẹp bên trong lại tỉ lệ nghịch với cái đẹp bên ngoài. Xem những cuộc thi Hoa hậu mới cảm nhận rõ hơn; chỉ vào phần ứng xử mới thấy: xem “Hoa hậu” mà như đang xem “Gala cười”…Cái đẹp bề ngoài dễ tu dưỡng hơn cái đẹp bên trong, nhưng phụ nữ thời nay thích cái dễ, vì họ đang sống trong thời đại “mì ăn liền”.
        Ngôn: Phụ nữ ngày nay, ít chú ý rèn luyện ngôn từ, nói năng rất tuỳ tiện. Hay nói to, cười to, kể cả trước mặt người lớn tuổi. Ngày xưa, nếu con gái nói to là bị mẹ mắng ngay. Bây giờ thì ít gia đình dạy con được kỹ như thế. Đó là một thiệt thòi của con gái ngày nay. Vì khi ra ngoài đời, mọi lời thủ thỉ, nhỏ nhẹ đều hiệu quả hơn cách nói oang oang. Có phải thời đại ngày nay nam nữ bình đẳng thì chị em được thể hiện những từ ngữ của cánh mày râu, ngày càng xuất hiện nhiều lời lẽ thô tục từ miệng các chị em, hoặc nói năng thiếu suy nghĩ, không hiểu biết, cứ như đang ở cung trăng.
         Hạnh: Đức hạnh của người con gái ngày nay giảm rất nhiều. Trên các phương tiện thông tin cũng nói nhiều về các "hot girl" hay "sành điệu," chứ ít đưa mẫu hình các bạn gái lý tưởng như học giỏi, chăm ngoan, dịu dàng… Thành ra, một số bạn gái tưởng lầm rằng phải biết uống rượu, đánh nhau, đi hoang qua đêm, bỏ học, chửi thề và yêu nhiều mới là "người phụ nữ lý tưởng." Theo Thạc sĩ tâm lý Đinh Đoàn một trong những nguyên nhân dẫn đến giảm đức hạnh của các bạn gái là cha mẹ chưa quan tâm hướng dẫn con đúng mức; nhất là sự hiền dịu và sự chung thủy trong tình cảm. Các bạn gái đâu có biết rằng, khi lập gia đình thì mọi buồn vui, sướng khổ, thành công hay thất bại đều do cái đức hạnh của người phụ nữ quyết định cả.
       Về trinh tiết: Ngày nay, có nhiều bạn gái thích sống thử trước hôn nhân. Một số bạn rất ngây thơ trong chuyện này: Ai sẽ là người chịu thiệt thòi? Người bạn trai ư? Không, nạn nhân chính là người con gái. Con trai vốn ích kỷ, họ chỉ muốn được thỏa mãn nhu cầu xác thịt nhưng khi cưới vợ, họ chỉ muốn người con gái ấy hoàn toàn trinh nguyên. Đến một ngày nào đó, bạn sẽ gặp một người mà bạn thật sự yêu thương, liệu bạn có đủ dũng cảm để đối mặt với người ấy và liệu người ấy có chấp nhận bạn khi bạn không còn trong trắng? Chính vì thế, người con gái phải tự biết bảo vệ cái quý giá nhất của mình. Sống thử, nếu dính bầu thì đơn giản là đi phá thôi sao? Đừng chỉ vì một giây phút nông nổi mà bạn phải ân hận suốt đời khi mất luôn thiên chức làm mẹ.
Các bạn gái Việt Nam trong thời đại ngày nay, đúng là có rất nhiều cám dỗ và cạm bẫy nhưng xin các bạn hãy tự bảo vệ chính mình, đừng tự hủy hoại bản thân và cuộc sống sau này. Tiêu chuẩn tối cao của cái đẹp muôn thuở vẫn là sự hài hòa. Hài hòa giữa sắc đẹp thân thể và đức hạnh, nếp sống văn hoá, văn minh. Hãy để cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam duyên dáng trong tà áo dài, xinh tươi bên đóa sen thuần khiết mãi là hình ảnh tượng trưng cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam, đừng để cho nó bị một vết dơ nào.
       Tứ Đức của người phụ nữ không thời nào có thể xem nhẹ được. Trong các gia đình ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Tứ Đức của người phụ nữ đang ngày càng được đề cao, mặc dù hai quốc gia này có nền kinh tế rất phát triển. Việt Nam ta gần đây, do mãi chăm lo đến đời sống kinh tế mà các gia đình xem nhẹ việc giáo dục tứ đức cho con gái. Vì thế, xu hướng nam tính trong phụ nữ nước ta gần đây đã tăng lên. Nhiều bạn gái, sống như con trai và nếu như thế thì không còn là phụ nữ nữa.
3. Để giữ được Tứ Đức, người phụ nữ phải làm gì?
         Công, dung, ngôn, hạnh mãi mãi là "khuôn vàng thước ngọc" của người phụ nữ ở mọi thời đại. Có điều phải hiểu nội hàm, tức là ý nghĩa của bốn cái đức đó đã có nhiều thay đổi để phù hợp với thời đại mới.
        Công: Để giữ được chữ Công, người phụ nữ không chỉ khéo léo trong mọi công việc mà còn phải có đầu óc tổ chức làm cho cuộc sống gia đình luôn hạnh phúc, nuôi dạy con cái khỏe mạnh, chăm ngoan. Ngoài ra, phụ nữ còn phải là người lao động giỏi giang, có nghề nghiệp ổn định; phải có sự nghiệp riêng, có công ăn việc làm, không phụ thuộc hay ỉ lại vào người chồng.
        Một người đàn ông có một người vợ giỏi nữ công gia chánh là một niềm hạnh phúc lớn. Họ và con cái sẽ được ăn ngon, mặc ấm, gia đình sẽ ngăn nắp, nề nếp. Đặc biệt là việc giáo dục con cái. Nếu người mẹ không giỏi nữ công gia chánh thì con cái, nhất là con gái sẽ rất thiệt thòi, không biết làm những công việc gia đình. Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã có sáng kiến mở lớp dạy làm vợ, trong đó chủ  yếu là dạy làm các món ăn, dạy hát ru, kể truyện cổ tích, dạy kế hoạch chi tiêu gia đình... Đó là một sáng kiến hay, nhưng đó cũng là một điều xấu hổ của phụ nữ thời nay. Phụ nữ ngày xưa, chưa xuất giá đã thuộc lòng những kỹ năng đó rồi. Cuộc sống hiện đại rất sẵn các món ăn liền: mì ăn liền, phở ăn liền, cháo gà ăn liền, cơm hộp, thực phẩm chín... Nhưng nếu phụ nữ ỉ lại vào những thứ đó thì vai trò người mẹ, người vợ trong gia đình để làm gì?
        Dung: Napoleon gọi “Phụ nữ là những bông hoa có linh hồn”. Vì thế, chữ Dung đối với phụ nữ rất quan trọng. Suốt cuộc đời, phụ nữ phải luôn chăm lo đến dung nhan của mình, không ăn mặc cẩu thả, không đầu bù tóc rối, nhưng nên ăn mặc làm sao để cho mọi người coi được. Người đời thường nói: “Không có người phụ nữ xấu, chỉ có người phụ nữ không biết làm đẹp mình”. Đồng thời, cái đẹp không phải cứ chân dài, lưng ong, da trứng gà bóc mới là phụ nữ đẹp. Cái đẹp từ tâm hồn còn hơn nhiều lần cái đẹp hình thức bên ngoài. Vợ Khổng Minh hình thức không đẹp, nhưng ông rất yêu vợ vì tâm hồn của bà rất thanh cao.
        Nếu xưa kia lý tưởng của cái đẹp là “mắt bồ câu, lông mày lá liễu”, “thắt đáy lưng ong”, “tóc dài da trắng, yểu điệu thục nữ”, … thì ngày nay, vẻ đẹp phụ nữ đa dạng hơn. Có vẻ đẹp kiêu sa, quý phái; có vẻ đẹp khoẻ khoắn, năng động; cũng có cả vẻ đẹp “bốc lửa”. Nhiều phụ nữ ngày nay, cao ráo nhờ guốc dép, trắng trẻo nhờ kem dưỡng da, hồng hào nhờ mỹ phẩm, lộng lẫy nhờ thời trang... Những thứ đó cứ có tiền là mua được, song vẻ đẹp trong tâm hồn thì không tiền nào mua được. Một số phụ nữ rất chăm chú đầu tư về “bao bì”, “vôi ve” nhưng họ không biết rằng, đàn ông thích mộc mạc, “tốt gỗ hơn tốt nước sơn”. Nếu người phụ nữ chỉ là người duyên dáng, ăn mặc đúng mốt thời trang, nhưng không có tâm hồn cao thượng, vị tha thì thật sự không có vẻ đẹp. Cái đẹp hoàn hảo là cái đẹp cả hình thức bề ngoài lẫn bên trong tâm hồn. Cái đẹp là biết thông cảm với mọi người, sống kính trên nhường dưới, biết tôn trọng người khác, biết quảng đại trao ban.
        Ngôn: Người xưa có câu: “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”. Lời nói có duyên bao giờ cũng gây được thiện cảm với người nghe. Ngôn trong Tứ Đức là lời nói dịu dàng, có duyên. Không thể phủ nhận sức thuyết phục của người phụ nữ mỗi khi lên tiếng khuyên chồng, dạy con ở nhà, cho đến dàn xếp công việc, thương lượng trong kinh doanh, buôn bán. Hơn nữa, ngôn còn là cách nói năng, không nhất thiết phụ nữ lúc nào cũng phải e lệ, nói năng nhỏ nhẹ, miệng cười chúm chím mới gọi là đẹp. Nói năng rõ ràng, mạch lạc, ngôn từ chuẩn mực, dễ nghe, truyền cảm và phù hợp với từng hoàn cảnh là quan trọng nhất.
       Quan niệm về Ngôn của người con gái thời nay kế thừa của người xưa, để phát triển cho phù hợp với sự giao lưu rộng rãi với thế giới hôm nay. Phụ nữ ngày nay vẫn “học ăn, học nói” để nói năng lịch thiệp, xã giao khéo léo, mạnh dạn, ứng xử thông minh và có kiến thức. Lời nói, ngôn ngữ của một bạn gái cũng phải giàu nữ tính, có sự mềm mại, dịu dàng, tinh tế và chọn lọc. Một cô gái có văn hóa không thể nói năng bỗ bã, vung vít, càng không thể văng tục chửi thề hoặc nói năng thiếu suy nghĩ. Nhưng đó cũng chỉ là yêu cầu cơ bản, một bạn gái muốn vươn cao, thành đạt phải có khả năng ứng xử duyên dáng, thông minh và có tính thuyết phục trên nền tảng của sự hiểu biết sâu sắc và cái tâm trong sáng. Người xưa có câu: “Tú khẩu cẩm tâm”, nghĩa là lời nói hay phải đi đôi với tấm lòng đẹp như hoa gấm.
        Nhiều người thắc mắc tại sao Khổng Tử lại để chữ Ngôn trước chữ Hạnh? Nhưng để như thế mới đúng. Lời nói không bao giờ chỉ đơn thuần là lời nói. Nó biểu hiện tâm hồn con người. Người nhân đức, tiếng nói trong sáng, ấm áp. Người cay nghiệt, tiếng nói rin rít qua kẽ răng. Người đanh đá, tiếng nói the thé. Người hay văng tục chứng tỏ rất ít được giáo dục từ bé. Người nói năng lễ độ, đúng mực chứng tỏ đấy là con nhà gia giáo. Phụ nữ nói oang oang như lệnh vỡ là người bộc tuệch, ruột để ngoài da...
100 đàn ông thì cả 100 người mong muốn mình cưới được vợ hiền. Ông cha ta có một câu ngạn ngữ rất nặng nề để cảnh cáo những người vợ kém đức hạnh: “Chó dữ mất láng giềng, vợ dữ mất chị em”. Đức hạnh là điều rất căn bản của người phụ nữ. Đời sống của người phụ nữ chỉ sống với bố mẹ đẻ của mình có 1/3 thời gian, còn lại là sống với chồng và họ hàng nhà chồng.Đây là mối quan hệ không hề dính dáng đến máu mủ ruột rà. Do đó, mọi buồn vui, sướng khổ, thành công, thất bại đều do cái đức của người phụ nữ quyết định. Xinh đẹp mà không có đức hạnh thì khó được nhà chồng yêu quý. Không xinh đẹp nhưng có đức hạnh thì cả nhà chồng sẽ quý mến, tôn trọng.
Hạnh: Phẩm hạnh của người phụ nữ, dù ngày nay có ít nhiều thay đổi nhưng vẫn được đưa lên hàng đầu, đó là sự nết na, chung thủy...
Kết luận
       Công, Dung, Ngôn, Hạnh vẫn mãi hòa quyện, kết hợp với nhau và trở thành chuẩn mực nhân cách của người phụ nữ Việt Nam. Công, Dung, Ngôn, Hạnh không chỉ là nền tảng giá trị của người phụ nữ mà còn giúp cho phụ nữ sống tự tin vào chính mình. Để phấn đấu rèn luyện có được nhân cách ấy, xã hội cần phải tạo môi trường lành mạnh, bản thân người phụ nữ cũng phải có nghị lực, cố gắng tự hoàn thiện bản thân mình. Đồng thời mọi người không chỉ giúp đỡ mà còn tạo mọi điều kiện nâng đỡ để chị em phát huy thế mạnh của mình. Hơn nữa, xã hội và các tổ chức nên cung cấp kiến thức, những thông tin về gia đình, về nghệ thuật giao tiếp, về lối ứng xử để người phụ nữ biết sống thích hợp, sống có ích trong thời đại hôm nay.

 Tu sĩ Lôrensô Vũ Văn Trình MF